De voor- en nadelen van robotlassen en lasrookafzuiging

Robotlassen is gegroeid van een zeer exclusieve feature van de auto-industrie naar een steeds populairder wordende standaardoplossing binnen uiteenlopende industriële sectoren. Deze technologie heeft vele belangrijke voordelen, maar ook een aantal nadelen, waarvan één de kwestie van de rookafzuiging is.

Wat is robotlassen?

De industriële robots die gebruikt worden in het proces van robotlassen zijn geavanceerde apparaten, uitgerust met armen. Die zijn normaliter gemonteerd op een as, zodat ze kunnen bewegen en zichzelf kunnen aanpassen indien nodig. De robot is geprogrammeerd om zijn taken uit te voeren, wat betekent dat het proces volledig geautomatiseerd is en dat er weinig tot geen controle plaatsvindt door een medewerker.

General Motors was in veel opzichten de pionier op het gebied van robotlassen, toen de onderneming in de vroege jaren 60 deze technologie begon te gebruiken in zijn Amerikaanse fabrieken. Andere bedrijven in de auto-industrie volgden al snel en tegen de jaren 80 werden robots intensief in de autoproductie ingezet. Sindsdien groeide het aantal industriële robottoepassingen explosief, net als de sectoren waarin robots kunnen worden toegepast. Lassen blijft echter een hoofdsegment waarbij
> 80% van het lassen in de auto-industrie tegenwoordig door robots wordt uitgevoerd.

De afgelopen jaren zijn de industriële robots significant in prijs verlaagd, zodat meer bedrijven ze zijn gaan gebruiken in hun productiefaciliteiten. Het feit dat de hoeveelheden geproduceerde robots alleen maar toenemen en dat technologie over het algemeen ook steeds goedkoper en toegankelijker wordt, draagt bij aan deze ontwikkeling. Een voorbeeld hiervan is
de opkomst van China als een grote producent van robots, wat voor stevige concurrentie heeft geleid op een markt die eerder gedomineerd werd door Duitse en Japanse bedrijven. De Chinese staat investeert substantieel in de robotontwikkelende bedrijven, wat ervoor zorgde dat het aantal bedrijven (nu enkele honderden) de afgelopen jaren bijna is verdrievoudigd.

Voordelen van robotlassen

Behalve dat de robots zelf goedkoper zijn geworden, zijn ze ook goedkoper dan menselijke medewerkers op de lange termijn. Maar dan nog zijn er situaties waarin een menselijke lasser de voorkeur geniet. Voor bepaalde individuele lastaken - die taken die slechts eenmalig worden gedaan bijvoorbeeld, of die een aantal specifieke handelingen vereisen die niet voorspeld kunnen worden - zal een lasser van vlees en bloed waarschijnlijk een betere keuze zijn. Het is een te tijdrovende klus om een robot voor één taak of een zeer specifieke taak te programmeren.

Daarom voeren robots en mensen verschillende lastaken uit en vullen elkaar aan, waarbij de robots de medewerkers ontlasten van zwaar, veeleisend en monotoon werk. Wat betreft de herhalende lastaken zijn robots zeer efficiënt en nauwkeurig
. Ze kunnen de opschaling van het productieproces vergemakkelijken.

On-torchrookafzuiging en alternatieven

Lassen veroorzaakt uiteenlopende gevaarlijke metaaldampen die, in het ideale geval, zo dicht mogelijk bij de bron moeten worden opgevangen. De methode die Nederman doorgaans gebruikt, heet on-torchrookafzuiging. De rookafzuiger wordt verbonden aan een flexibele slang. De rook wordt via een filter door de slang geleid. De rookafzuiger wordt naast de lastoorts geplaatst op de robotarm, zodat de rook die de toorts uitstoot, wordt opgevangen.

Hoewel dit een zeer succesvolle methode is, kan hij niet altijd worden toegepast. Bovendien zijn er een paar uitdagingen: de apparatuur van de rookafzuiging mag de toorts niet in de weg zitten of de bewegingen van de robotarm hinderen, bijvoorbeeld. Als de toorts omhoog gericht is, moeten de hete dampen - die zullen opstijgen - naar beneden afgezogen worden en aan de onderkant worden verzameld, wat een ingewikkelder proces is dan ze verzamelen terwijl ze opstijgen van de lasvlam. De zuiging van de rookafzuiger mag dus niet zo sterk zijn dat de lasvlam uit gaat en de toorts uitschakelt. Elk lasproces moet individueel worden bekeken om te bepalen of de on-torchmethode wel of niet kan worden gebruikt.

Als de on-torchrookafzuiging (die over het algemeen de gekozen methode vormt) niet kan worden toegepast, moet er naar de omgeving van de robot worden gekeken. Een optie is om de robot in een afgesloten ruimte te plaatsen, vanwaaruit de rook kan worden afgezogen.

Bewustzijn over rookafzuiging gaat langzamer dan de technologische ontwikkeling

Hoewel het bewustzijn over robotlassen en zijn mogelijkheden relatief wijdverspreid is in de meeste grote industrieën, is de noodzaak voor de juiste luchtfiltering veel minder bekend. Bedrijven die robots produceren - zelfs voor lastoepassingen - rusten ze zelden uit met goede luchtfilteringtechnologie. Het is een gebied waar we meer bewustzijn moeten stimuleren en waar er een keur aan mogelijkheden is voor oplossingen op het gebied van rookafzuiging. Over het algemeen ontwerpen systeemintegrators het productiesysteem en beslissen welke robot er in een bepaalde toepassing moet worden gebruikt, integreren dit met de las- en filtratieapparatuur en programmeren de robot zodat deze zijn taken en bijbehorende bewegingen kan uitvoeren. Vele systeemintegrators zijn onze partners en kunnen op maat gemaakte oplossingen voor klanten bedenken. Bij Nederman stellen we ook continu onze producten op de laatste luchtfiltertechnologieën af en zijn we er trots op dat we als leider op dit gebied worden gezien.

Robotlassen in de toekomst

Gezien de vele mogelijkheden van deze technologie en zijn enorme voordelen, zal robotlassen meer en meer de standaardkeuze worden. Robots worden steeds goedkoper en vaardiger en de kwaliteit van hun laswerk is hoog, consistent en verbetert voortdurend. Het bewustzijn over de gezondheidsrisico's die van lasrook afkomstig is, groeit eveneens. Dit zorgt ervoor dat luchtfiltering een belangrijke en natuurlijk onderdeel vormt van het volledige robotlassysteem. Systeemintegrators maken het voor bedrijven eenvoudiger automatisering in hun fabrieken op te nemen, voornamelijk omdat ze geïntegreerde oplossingen maken die eenvoudig te programmeren en te installeren zijn. In de toekomst zullen bedrijven eerder in staat zijn volledige standaardoplossingen aan te schaffen waar robots gemakkelijk in een industriële omgeving kunnen worden geïnstalleerd zonder dat er behoefte is aan heel specifieke techniek voor individuele werkstations. Industrieën die waarschijnlijk het meeste zullen profiteren van robotlassen zijn de productiebedrijven voor zware voertuigen (vliegtuigen, treinen, bussen) en mijnapparatuur.

Neem contact met ons op als u meer wilt weten over Nedermans werk op dit gebied, of over wat onze rookafzuigingsopties voor uw bedrijf zouden kunnen betekenen. Voor meer artikelen over ons werk op het gebied van luchtfiltering en duurzame milieutechnologie bezoekt u onze website. Lees de andere bijdragen in ons Kenniscentrum.